มีก้อนปูดที่โคนนิ้ว! จับแล้วเจ็บ... มันคือ?

 

มีก้อนปูดที่โคนนิ้ว! จับแล้วเจ็บ... มันคือ "ถุงน้ำจากเอ็นอักเสบ" (Tenosynovitis) รักษาได้โดยไม่ต้องผ่าตัด!

"หมอคะ อยู่ดีๆ ก็มีก้อนกลมๆ แข็งๆ ขึ้นที่โคนนิ้วชี้ด้านฝ่ามือค่ะ กดแล้วเจ็บจี๊ดเลย ยิ่งเวลากำมือแน่นๆ ยิ่งปวด หนูเป็นเนื้องอกหรือเปล่าคะ?"

ก้อนปริศนาที่นิ้วมือแบบนี้ หมอเจอทุกวันครับ!

คนไข้ส่วนใหญ่มักตกใจกลัวว่าเป็นเนื้อร้าย แต่ความจริงแล้ว 90% ของก้อนที่โคนนิ้ว (Volar aspect) มันคือ "ถุงน้ำที่เกิดจากปลอกหุ้มเอ็นอักเสบ" หรือทางการแพทย์เรียกว่า Retinacular Cyst ซึ่งเป็นญาติสนิทของโรคนิ้วล็อค (Trigger Finger) นั่นเองครับ

วันนี้หมอเก่งจะพามาดูเทคนิคการรักษาแบบใหม่ "เจาะสลายก้อนด้วยอัลตราซาวด์" ที่เจ็บน้อยกว่ามดกัด

เรื่องเล่าจากห้องตรวจ: คุณแม่บ้านมือโปร

ป้าสมศรี (นามสมมติ) แม่บ้านวัย 55 ปี มาหาหมอเพราะกำไม้กวาดไม่ได้ มันเจ็บที่โคนนิ้วนาง มีก้อนปูดขึ้นมาขนาดเท่าเม็ดถั่วเขียว แข็งๆ ตึงๆ

พอหมอเอาเครื่องอัลตราซาวด์ส่องดู... เห็นภาพ

1. เส้นเอ็นนิ้วมือบวมเป่ง (Tenosynovitis): มีการอักเสบชัดเจน
2. ก้อนถุงน้ำ (Cyst): เป็นลูกโป่งน้ำเล็กๆ ที่ดันตัวออกมาจากปลอกหุ้มเอ็น (A1 Pulley)

ก้อนนี้มาจากไหน? (กลไกการเกิด)

ลองจินตนาการว่าเส้นเอ็นนิ้วมือเราเหมือน "เชือก" ที่วิ่งผ่าน "ท่อ" (ปลอกหุ้มเอ็น) นะครับ เวลาเราใช้งานมือหนักๆ เช่น หิ้วของ ถือถุงแกง หรือกำมือถือแน่นๆ... เชือกกับท่อจะเสียดสีกันจนเกิดความร้อนและการอักเสบ (Tenosynovitis)

เมื่ออักเสบ ร่างกายจะสร้าง "น้ำไขข้อ" ออกมาหล่อลื่นมากผิดปกติ... จนน้ำมันล้นทะลัก ดันปลอกหุ้มเอ็นจนปูดออกมาเป็น "ถุงน้ำ" (Cyst) เล็กๆ แข็งๆ ที่เราคลำได้นั่นเองครับ

อาการแบบนี้... ใช่เลย!

• ตำแหน่ง: มักขึ้นที่ "โคนนิ้ว" (ด้านฝ่ามือ) หรือข้อพับนิ้ว
• ลักษณะ: ก้อนกลมๆ เล็กๆ (2-5 มิลลิเมตร) แข็งเหมือนเม็ดสาคูหรือเม็ดถั่ว
• ความรู้สึก: กดแล้วเจ็บ (Tenderness) โดยเฉพาะเวลากำของแข็งๆ

การวินิจฉัย:

สมัยก่อนหมออาจจะแค่คลำๆ แล้วบอกว่าเป็นก้อน... แต่สมัยนี้เรามี เครื่องอัลตราซาวด์ความละเอียดสูง (High-Resolution Ultrasound) ครับ

อัลตราซาวด์บอกอะไรเราได้บ้าง?

1. แยกโรค: ยืนยันว่าข้างในเป็น "น้ำ" (สีดำในจอ) ไม่ใช่ "ก้อนเนื้อตัน" (Solid tumor) หรือมะเร็ง
2. หาต้นตอ: เห็นเลยว่าก้อนนี้งอกออกมาจากเส้นเอ็นเส้นไหน และมีการอักเสบมากน้อยเพียงใด
3. นำทางรักษา: ช่วยให้หมอจิ้มเข็มเข้าไปจัดการก้อนได้แม่นยำราวจับวาง!

วิธีรักษา: เทคนิค "Ultrasound-Guided Percutaneous Release"

ลืมการผ่าตัดเปิดแผลแบบเก่าๆ ไปได้เลยครับ! เดี๋ยวนี้เรารักษาด้วยการ "สะกิดด้วยเข็มผ่านผิวหนัง โดยมีอัลตราซาวด์นำทาง"

ขั้นตอนใช้เวลาไม่เกิน 10 นาที):

1. สแกนหาเป้าหมาย: หมอใช้อัลตราซาวด์ระบุตำแหน่งก้อนและเส้นเอ็นที่อักเสบ
2. ฉีดยาชา: นิดเดียวบริเวณผิวหนัง (เจ็บจี๊ดเดียว)
3. เจาะและสลาย (Release):
   • หมอจะสอดเข็มขนาดเล็กเข้าไป ภายใต้การมองเห็นในจออัลตราซาวด์ตลอดเวลา (Real-time)
   • ปลายเข็มจะเข้าไปเจาะถุงน้ำให้แตก (Rupture the cyst) และระบายน้ำออก
   • ถ้ามีพังผือรัดเส้นเอ็น (นิ้วล็อค) หมอจะใช้ปลายเข็มสะกิดสลายพังผืด (Pulley release) ไปพร้อมกันเลยในคราวเดียว
4. จบงาน: ปิดพลาสเตอร์ 1 แผ่น... กลับบ้านได้! มือใช้งานได้ทันที (แค่ห้ามโดนน้ำ 1 วัน)

ข้อดีของวิธีนี้:

• ไร้แผลเย็บ: ไม่มีรอยแผลเป็นให้กวนใจ
• แม่นยำ : เพราะเห็นปลายเข็มตลอดเวลา ไม่ต้องกลัวโดนเส้นประสาทหรือเส้นเลือด
• หายเจ็บทันที: ก้อนยุบ เอ็นหายตึง กำมือได้คล่อง

บทสรุป

ก้อนที่โคนนิ้ว ไม่ใช่เรื่องน่ากลัว และ "ไม่ใช่เนื้องอก" ครับ ส่วนใหญ่เป็นแค่ถุงน้ำจากเอ็นอักเสบ แต่... "อย่าบีบหรือเจาะเองเด็ดขาด" เพราะอาจติดเชื้อจนลามเข้าเส้นเอ็นได้ (เรื่องใหญ่เลยครับทีนี้)

ถ้าก้อนมันเจ็บ หรือเกะกะการใช้ชีวิต... แวะมาให้หมอส่องกล้องอัลตราซาวด์ดูเถอะครับ แค่ "สะกิดนิดเดียว" ก้อนก็หายไป คืนความสุขให้ทุกการจับต้องของคุณได้แล้วครับ

บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป หากอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์

สามารถปรึกษาปัญหากระดูกและข้อ หรืออาการปวด ได้ที่ ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง) ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ สอบถามปัญหาโรคกระดูกและข้อ ปวดหลัง ปวดคอ ปวดเข่า ปวดไหล่ กระดูกพรุน ได้ครับ 📱 Line ID: @doctorkeng

#ก้อนที่นิ้ว #ถุงน้ำเอ็นอักเสบ #Tenosynovitis #นิ้วล็อค #เจาะถุงน้ำ #อัลตราซาวด์นำวิถี #หมอเก่งกระดูกและข้อ #DoctorKeng